عبد الرضا سالار بهزادى
268
بلوچستان در سالهاى 1307 تا 1317 قمرى ( فارسى )
66 يادداشتى است از اسعد الدوله و جواب فرمانفرما در حاشيه . متن يادداشت اسعد الدوله : « جمعه 22 شهر شعبان هوا در باب ذرتهاى جناب جلالتمآب اجل عالى آقاى صاحبديوان دام اقباله العالى ، سابقا شرح آن را عرض كرده فراموش كردم قدرى از آنها بفرستم . اينك فى الجمله از آن ذرت دربسته نموده انفاذ حضور مبارك داشت . مستدعى از خاكپاى مباكر چنان است كه آنها را ملاحظه فرمايند . زياده جسارت است » . متن جواب فرمانفرما در حاشيه : « همچو حدس مىزنم كه اين كار را ميرپنجه به شما نوشته و عاملىهاى اوست ، و گمان ندارم خود شما به خيال افتاده باشيد و ذرت نمونه از بلوچستان به اينجا بفرستيد و تفصيل اين فقره را جداگانه به شما نوشتهام . بقاياى بىپاى صاحبديوان را ده هزار تومان بر من جمع كردهاند و هرقدر فرياد زدم محل اين كجاست و از چه بابت عوض او را بايد برداشت كنم ، دولت نپذيرفت و به سر مبارك شما جنس بلوچستان را هزار خوردهء قيمت كرده و جمع گذاردهاند ، و ضرر من در سر اين معامله و حكم ديوان محسوس و معين است و قريب پنج هزار تومان از باقى محل بىپاست و معلوم نيست از كجا و از كى بايد خواست و ضرر عمده بر من وارد است كه بىجهت بايد دچار اين خسارت بشوم و هرقدر تصور كنيد سعى و كوشش كردم دولت قبول نكرد و حكما به اينجا منتهى شد ؛ حالا هرچه دلتان مىخواهد اسم او را بگذاريد ، چاره نيست و حكم ديوان است . مرگ مفاجات ! 224 29 شعبان 1313 » . سجع مهرهاى ظهر نامه : « يا امام زين العابدين » و « سالار لشكر فرمانفرما » . 67 يادداشتى است از اسعد الدوله و جواب فرمانفرما در حاشيه . متن نوشتهء اسعد الدوله : « جمعه 22 شهر شعبان هوا در باب تعيين حدود ماشكيد نقشهء جناب احتشام الوزاره را چا كرديد . اين خط آبى كه از قلعهء كوهك تا كوه ملكسياه كشيدهاند تمام بر كنار كوهستان است و اگر بنا باشد اين خط را حد و سد قرار بدهند ، تمام ماشكيد جزو خاك انگليس مىشود ، و كلى املاك رعاياى ايران كه در رودخانهء ماشكيد است در تصرف آنها خواهد رفت ؛ و اين بلوچهاى وحشى هم كه دست بردار از املاك و محصول خودشان نيستند و البته پسفردا اسباب نزاع خواهد شد . همين تفصيل را هم خدمت جناب احتشام الوزاره عرض كردم فرمودند ما مجبور نيستيم كه عينا همان خط را حد و سد قرار بدهيم و اگر اسباب ضرر و زحمتى باشد ممكن است او را تغيير و تبديلى بدهيم . على العجاله تا به آنجا نرويم و مأمور دولت انگليس را ملاقات نكنيم تكليف معلوم نيست . ان شاء اللّه تعالى پس از ملاقات مأمور مزبور و سؤال جواب در اين مطلب ، مشروحا تفصيل را به خاكپاى مبارك معروض خواهد داشت . زياده